Door Stijn van Pelt, Bart Toorenaar en Jack van Fraeijenhove

De extase van de overwinning in de Klassieker, en de daaropvolgende ontgoocheling tegen Excelsior, het waren typische Feyenoord-weken. Een enkele sportieve piek omringd door de regelmaat van teleurstellingen. Het is aanlokkelijk om op de waan van de dag te reageren, toch proberen we die lokroep te weerstaan en ons te richten op de verdere horizon. De club staat namelijk op een scharnierpunt in haar geschiedenis. Na jaren van betrekkelijke beleidsmatige rust kan de beslissing van trainer Giovanni van Bronckhorst om Feyenoord na dit seizoen te verlaten wel eens het startschot zijn van roerige jaren. De club staat aan de vooravond van enkele cruciale veranderingen, niet in de laatste plaats de letterlijke verplaatsing van haar ziel naar een nieuwe thuishaven.

De verhuizing van de Kuip naar een nieuw stadion zal voor iedere Feyenoorder gepaard gaan met emotie. Velen betwijfelen de noodzaak van een nieuw stadion als de club nog zo worstelt met het beleid.  Met dat stadion alleen kom je er inderdaad niet. Een nieuw onderkomen is geen wondermiddel dat als smeerolie werkt voor de vastgeroeste organisatie. Wil Feyenoord in 2023 schitteren in een nieuw stadion zal op enkele cruciale beleidsterreinen het roer om moeten, wil de financiële impuls van een nieuw stadion verzilverd worden. Wij sommen de zes grootste plagen van de organisatie vandaag de dag op. Vandaag deel 1, morgen deel 2, gelijk verdeeld over de zes plagen. 

Plaag 1: technisch toevalbeleid

Over het technische beleid van Feyenoord in relatie tot de actualiteit is heel veel te zeggen. Iedereen kan zien dat er onvoldoende is door geselecteerd in de kampioensselectie, dat er teveel subtoppers gehaald zijn en dat de marktwaarde van de selectie bijzonder laag is. We proberen het daarom kort te houden.

Zeven constateringen

Zeven constateringen die je niet vaak bij Studio Voetbal hoort:

  1. De jeugdopleiding is van een leidende positie in Nederland teruggeworpen naar een 4e plaats en de gebrekkige scouting blijft een heikel punt.
  2. Van Bronckhorst heeft in ruim drie jaar tijd weliswaar vijf trofeeën uit deze groep weten te persen, maar er is onvoldoende progressie te bekennen op het gebied van het ontwikkelen van een voetbalfilosofie voor de club, de doorontwikkeling van jeugdig talent en een herkenbare speelwijze. Birrol Akkus schreef daar al eens deze treffende analyse over.
  3. Sinds de aanstelling van Fred Rutten is Feyenoord één keer kampioen geworden in een jaar dat alles op z’n plek viel en de kwaliteit van de selectie op orde was, zowel qua organisatie als qua mindset. In de overige drie seizoenen zijn we op 29 pt (14/15), 21 pt (15/16) en 17 pt (17/18) geëindigd. In het huidige seizoen staan we inmiddels 16 punten achter PSV. Dat zijn straatlengtes, zeker omdat we qua begroting inmiddels niet ver meer van PSV vandaan zitten.
  4. Europees gezien komt de redelijk goede campagne onder Fred Rutten komend seizoen te vervallen in de coëfficiënt. Dit Europese rampjaar werpt ons na een paar jaar aardig punten opgebouwd te hebben weer terug op de coëfficiëntenlijst. Waardoor eventueel af te dwingen Europese campagnes in de toekomst alleen maar lastiger zullen worden.
  5. PSV heeft dit seizoen een begroting van slechts vijf miljoen meer dan Feyenoord.
  6. Als we de beker niet winnen, is geen enkele doelstelling van overwinteren in Europa, bekerwinst en langdurig meedoen om de titel gehaald, is er op het veld noch in de marktwaarde van de selectie enige  progressie geboekt en is de kans groot dat de weinige sterkhouders die er nog zijn komende zomer allemaal vertrekken of stoppen.
  7. Voor de komst van Sjaak Troost als RvC-lid was er niemand met enige knowhow die Van Geel enig weerwoord kon bieden in het technische beleid. Het gebrek aan voetbalkennis in het Maasgebouw is een structureel probleem. Zeker als er dan ook nog eens investeerders in de vorm van de VvF, inmenging in het technische beleid verlangen.

Bovenstaande rechtvaardigt de vraag of Martin van Geel de juiste persoon is om de club op technisch vlak naar een hoger plan te tillen.   

Wat is het plan?

Kunnen we met een nieuwe man aan het technische roer gaan werken aan de lange termijn? Wat is de rode draad? Welke spelopvatting is er te zien? Wat willen we uiteindelijk bereiken? Bij Feyenoord hoor je in interviews weinig over half-spaces, forechecking, de derde man vinden, linies overslaan, spelpatronen, automatismen. Nee, je hoort woorden als proces, zelfvertrouwen, pech, geluk, concentratie, compact spelen. Welk plan is er en hoe gaan ze het uitvoeren? Waarom vervalt het team in dezelfde fouten? Waarom blijven problemen in ons spel langdurig dooretteren en hebben we niet het vermogen om snel dit probleem te tackelen? Waarom spelen er spelers bij ons in een spelsysteem dat niet bij ze past? Waarom is er zo weinig persoonlijkheid bij elkaar gezocht? Waarom zie je spelers kapot gaan aan het keurslijf van het systeem? Als je iemand bij Feyenoord vraagt naar een spelvisie, komt er onsamenhangend gestotter uit. Stap één is om een allesomvattende voetbalvisie te ontwikkelen. De huidige voldoet nu niet, voor zover die bestaat.

Vaak hoor je: munten = punten. Op de langere termijn klopt dit, maar je moet die ‘munten’ wel goed benutten om ‘punten’ te vergaren. Een groot gedeelte van onze mogelijke successen in de komende decennia, gaan we enkel en alleen kunnen behalen door een combinatie van de best mogelijke faciliteiten en het best mogelijke beleid. Zowel technisch, als commercieel, als financieel.

Braafste jongetje van de eredivisie

Feyenoord heeft, zonder de inkomsten uit Europees voetbal, nog steeds een positieve kasstroom. In Nederland draaien PSV en Ajax zonder transfers en Europees voetbal een operationeel verlies. Wellicht moeten we overwegen dit strenge beleid iets te versoepelen in de toekomst, om op het veld wat beter voor de dag te komen, want daar wordt het geld echt verdiend. Doordat Feyenoord geen Europees voetbal begroot, is elke vorm van inkomsten daaruit een boost voor de financiële cijfers. Haal je de 30 miljoen (TV-gelden + wedstrijdbaten) van het CL-jaar weg uit de omzet van 99 miljoen, dan blijft er 69 miljoen over en heb je het over een ‘wages to turnover’-% van 50. Nog steeds ben je dan het ‘braafste’ jongetje van de Eredivisie. Als je, over de laatste drie seizoenen gezien, minder netto transfergeld binnenhaalt dan Heracles Almelo, dan geeft dat te denken. Er wordt binnen Feyenoord geklaagd over een gebrek aan investeringsruimte, maar benutten we de mogelijkheden om die te creëren?

Dat brengt ons meteen bij het tweede punt: het kopen van spelers. Waarom twee twijfelgevallen bij een subtopper halen voor vier miljoen, als je ook een ‘zekerheidje’ kan halen van 8 miljoen? In Amsterdam en Eindhoven durven ze grotere bedragen neer te leggen voor spelers. Wij komen er na een seizoen achter dat een speler van 3 miljoen niet voldoet en halen vervolgens de volgende speler voor 3 miljoen. Op die manier ga je financieel en sportief niet vooruit. Zeker niet als je vaak de verkeerde haalt.

Fox sports scouting

Verder is het grote noodzaak om een scoutingsnetwerk op te bouwen. In de Serie A barst het van de talentvolle Poolse spelers, Ajax heeft de connectie gelegd met Zuid-Amerika, PSV heeft een band met Mexico. Feyenoord heeft vooral een band met de afstandsbediening. Als je de toppers goedkoop wil halen, zul je ze moeten gaan zoeken. Gooi oude scouts eruit en ga werken met een sterk verjongd scoutingsapparaat. Een scoutingsapparaat bovendien, dat goed overweg kan met data, video-analyses en de nieuwste technieken. Investeer in dat soort mensen en zorg ervoor dat je ze als TD serieus neemt.

Tot slot het belangrijkste punt: een goede, moderne trainer die de club op alle vlakken naar een hoger niveau tilt. Iemand die de hele structuur en de mentaliteit van een club kan veranderen en die geheel blanco naar de situatie kijkt. Feyenoord is niet de meest aantrekkelijke en makkelijke club voor zo’n trainer, maar ga ernaar op zoek. Een onervaren Duitser, een Belg die z’n sporen heeft verdiend, een talentvolle jeugdtrainer die z’n papieren nog moet gaan halen. Alles is beter dan de gebaande paden van Advocaat of de sentimenten rond Kuyt en Fräser.